در حال بارگذاری...
رایانش ابری و مدل‌های خدماتی آن (IaaS، PaaS، SaaS)، مدل‌های استقرار، شبکه خصوصی مجازی (VPC) و مفاهیم شبکه در ابر.
اهداف این درس
تا این‌جا شبکه‌ها را با کابل، سوییچ و روتر فیزیکی بررسی کردیم. حالا تصور کنید تمام این تجهیزات — و حتی سرورها — را بدون خرید، از یک شرکت دیگر اجاره کنید و از طریق اینترنت به آن‌ها وصل شوید. این همان انقلابی است که رایانش ابری به وجود آورد و امروزه بخش بزرگی از شبکه‌های دنیا روی آن اجرا می‌شود.
ارائه منابع محاسباتی (سرور، ذخیره‌سازی، شبکه، نرم‌افزار) به‌صورت سرویس از طریق اینترنت و بر اساس تقاضا، با پرداخت هزینه مصرف.
مقایسه مدل‌های خدماتی
| ویژگی | IaaS | PaaS | SaaS |
|---|---|---|---|
| مدیریت OS | با کاربر | با ارائه‌دهنده | با ارائه‌دهنده |
| مدیریت برنامه | با کاربر | با کاربر | با ارائه‌دهنده |
| مثال | VM و Storage | دیتابیس و runtime | ایمیل و CRM |
| کنترل کاربر | بیشترین | متوسط | کمترین |
| مدل | توضیح | مثال |
|---|---|---|
| عمومی (Public) | مشترک بین عموم، متعلق به ارائه‌دهنده | AWS, Azure, GCP |
| خصوصی (Private) | اختصاصی یک سازمان، درون دیتاسنتر آن | OpenStack در سازمان |
| ترکیبی (Hybrid) | اتصال ابر خصوصی به عمومی | داده حساس داخلی + ظرفیت عمومی |
| انجمنی (Community) | مشترک بین چند سازمان هم‌صنف | ابر مشترک بانک‌ها |
یک شبکه مجازی ایزوله درون ابر که می‌توانید آدرس‌دهی، زیرشبکه، مسیریابی و امنیت آن را خودتان تعریف کنید؛ گویی یک دیتاسنتر مجازی خودتان است.
سناریوی واقعی
یک فروشگاه آنلاین در VPC خود دو زیرشبکه دارد: عمومی برای وب سرور و Load Balancer، و خصوصی برای دیتابیس. فقط ترافیک 80/443 به وب سرور مجاز است و دیتابیس هیچ دسترسی مستقیم از اینترنت ندارد.
بعضی سازمان‌ها عمداً از چند ارائه‌دهنده ابری (مثلاً AWS و Azure) به‌طور هم‌زمان استفاده می‌کنند. مزیت اصلی آن جلوگیری از وابستگی به یک فروشنده (Vendor Lock-in) و انتخاب بهترین سرویس هر پلتفرم است؛ هزینه آن پیچیدگی بیشتر در مدیریت و امنیت است.
نکته آزمون
تست‌ها از شما می‌خواهند مدل خدماتی و مدل استقرار را جداگانه تشخیص دهید. «سرور مجازی که خودتان OS نصب می‌کنید» = IaaS. «اتصال دیتاسنتر خودتان به ابر عمومی» = Hybrid.
آیا مهندس شبکه به ابر نیاز دارد؟
بله. امروزه ابزارهای مدیریتی (SDN، VPC، VPN Site-to-Site به ابر) بخشی از وظایف روزمره مهندس شبکه است و سوالات Network+ به این مفاهیم وارد شده‌اند.
آیا VPC با VPN یکی است؟
نه. VPC یک شبکه مجازی درون ابر است؛ VPN تونل امن برای اتصال شبکه شما به آن VPC (مثل Site-to-Site VPN) محسوب می‌شود.
بهترین مدل برای یک استارتاپ کوچک چیست؟
ابر عمومی با مدل IaaS یا PaaS؛ هزینه اولیه کم، مقیاس‌پذیری سریع و عدم نیاز به دیتاسنتر فیزیکی.
در IaaS شما سیستم‌عامل و برنامه را مدیریت می‌کنید؛ در SaaS همه‌چیز بر عهده ارائه‌دهنده است.
ابر ترکیبی (Hybrid) داده‌های حساس را در دیتاسنتر خصوصی و بقیه را در ابر عمومی نگه می‌دارد.
شبکه ابری همان مفاهیم سنتی (آدرس IP، NAT، فایروال، مسیریابی) را به‌صورت مجازی ارائه می‌دهد.
در کدام مدل خدماتی، شما سیستم‌عامل مجازی را اجاره می‌کنید و خودتان آن را مدیریت می‌کنید؟
تفاوت IaaS و PaaS در یک جمله چیست؟
در IaaS شما زیرساخت (VM، ذخیره‌سازی، شبکه) را اجاره می‌کنید و خودتان نرم‌افزار و OS را مدیریت می‌کنید؛ در PaaS پلتفرم آماده (OS، پایگاه‌داده، runtime) در اختیار شماست و فقط کد خود را مستقر می‌کنید.
چرا سازمان‌ها از مدل ابر ترکیبی استفاده می‌کنند؟
برای تعادل بین امنیت و هزینه: داده‌های حساس در ابر خصوصی یا دیتاسنتر خود سازمان می‌ماند و ظرفیت متغیر یا سرویس‌های عمومی در ابر عمومی تأمین می‌شود.
VPC چیست و چه اجزایی دارد؟
شبکه خصوصی مجازی داخل ابر است که با زیرشبکه (Subnet)، جدول مسیریابی، NAT، Security Group و Gateway تعریف می‌شود و ایزوله‌سازی منطقی بین کاربران ابر را فراهم می‌کند.
تفاوت Security Group و NACL چیست؟
Security Group در سطح VM کار می‌کند و stateful است (پاسخ خودکار مجاز)؛ NACL در سطح زیرشبکه کار می‌کند و stateless است (قوانین ورودی و خروجی جدا بررسی می‌شوند).
SDN چگونه مدیریت شبکه را تغییر می‌دهد؟
SDN صفحه کنترل را از صفحه داده جدا می‌کند؛ یک کنترلر متمرکز سیاست‌ها را تعیین و به سوییچ‌ها و روترها ارسال می‌کند. این باعث اتوماسیون، انعطاف‌پذیری و کاهش وابستگی به سخت‌افزار خاص می‌شود.
NFV چیست و چه تفاوتی با SDN دارد؟
NFV (مجازی‌سازی توابع شبکه) تجهیزات شبکه مثل فایروال و لود بالانسر را به‌صورت نرم‌افزاری اجرا می‌کند؛ SDN درباره جداسازی کنترل و داده است. هر دو مکمل‌اند و در ابر با هم استفاده می‌شوند.