در حال بارگذاری...
انتقال فایل در شبکه؛ پروتکل FTP با کانال کنترل و داده، حالت Active و Passive، مقایسه FTPS با SFTP و ابزارهای امن انتقال فایل.
اهداف این درس
انتقال فایل یکی از قدیمی‌ترین کاربردهای شبکه است. از آپلود فایل روی وب‌سرور تا ارسال گزارش به سرور سازمانی، همه به پروتکل‌های انتقال فایل وابسته‌اند؛ اما امنیت، انتخاب اصلی امروز است.
پروتکل قدیمی انتقال فایل بر پایه TCP که از دو کانال استفاده می‌کند: کانال کنترل (پورت 21) برای فرمان‌ها و کانال داده برای خود فایل.
برخلاف اکثر پروتکل‌ها، FTP دو اتصال مجزا برقرار می‌کند. کانال کنترل (پورت 21) برای فرمان‌هایی مانند USER، PASS و LIST استفاده می‌شود و کانال داده، محتوای فایل‌ها را انتقال می‌دهد.
مقایسه حالت‌های FTP
| ویژگی | Active | Passive |
|---|---|---|
| آغازکننده اتصال داده | سرور | کلاینت |
| پورت داده | 20 (از سمت سرور) | پورت بالای 1024 (اعلامی سرور) |
| عبور از فایروال کلاینت | دشوار | آسان‌تر |
| کاربرد معمول | شبکه‌های باز | شبکه‌های محافظت‌شده |
مقایسه FTPS و SFTP
| ویژگی | FTPS | SFTP |
|---|---|---|
| پایه | FTP + TLS | SSH (پورت 22) |
| پورت | 990 یا 21 | 22 |
| تعداد اتصال | دو کانال (کنترل و داده) | یک اتصال |
| سازگاری فایروال | دشوارتر | ساده‌تر |
| استاندارد | افزودنی بر FTP | پروتکل مستقل |
1ftp 192.168.1.201sftp user@192.168.1.20هشدار امنیتی
FTP خام داده و رمز عبور را بدون رمزنگاری می‌فرستد؛ هر مهاجم در مسیر می‌تواند آن‌ها را بخواند. برای هر انتقال‌دهی حساس، از SFTP یا FTPS استفاده کنید.
سناریوی عملی
برای پشتیبان‌گیری شبانه از یک سرور لینوکسی، اسکریپتی با SFTP فایل‌ها را به سرور پشتیبان منتقل می‌کند. چون از کلید SSH استفاده می‌شود، نیازی به رمز عبور خودکار نیست و انتقال امن انجام می‌شود.
نکته آزمون
در آزمون Network+، اگر سوال از «حالتی که کلاینت اتصال داده را شروع می‌کند» بود، جواب Passive است؛ و اگر از «پروتکل ساده روی UDP برای بوت شبکه» بود، جواب TFTP است.
FTP: کنترل روی 21، داده روی 20 (Active) یا پورت بالا (Passive).
FTPS = FTP + TLS؛ SFTP = SSH File Transfer Protocol.
در Passive، سرور پورتی اعلام می‌کند و کلاینت اتصال را شروع می‌کند.
کانال کنترل FTP روی کدام پورت کار می‌کند؟
حالت Active و Passive در FTP چه فرقی دارند؟
در Active، سرور اتصال داده را به پورت کلاینت باز می‌کند (پورت 20 سرور)؛ در Passive، کلاینت اتصال داده را به پورتی که سرور اعلام کرده آغاز می‌کند. Passive برای عبور از فایروال‌ها راحت‌تر است.
تفاوت FTPS و SFTP چیست؟
FTPS همان FTP است که با TLS رمزنگاری می‌شود و معمولاً پورت 990 یا 21 دارد؛ SFTP یک پروتکل جدا است که روی SSH (پورت 22) اجرا می‌شود و فقط یک اتصال دارد.
چرا انتقال فایل با FTP خام خطرناک است؟
زیرا همه چیز (نام کاربری، رمز عبور و داده) به‌صورت متن ساده منتقل می‌شود و هر کسی در مسیر می‌تواند آن را بخواند یا تغییر دهد.